Thiền Thoại Đầu

Thiền Thoại Đầu

Tác giả: Hòa thượng Thích Thánh Nghiêm
Dịch giả: Thích Huệ Thiện;

NXB Văn Hóa – Văn Nghệ – 363 trang

LỜI NGƯỜI DỊCH

Thiên tông Trung Quốc đến thời Nam Tổng nổi lên hai thiên hướng khác nhau rõ rệt là Mặc Chiếu và Thoại Đầu, hai thứ thiền phong này đều có căn nguyên từ Sơ tổ Đạt Ma và đặc biệt là từ Lục tồ Huệ Năng. Sự xuất ky có tính cách lịch sử cụ thể và hợp lý của nó. Mặc Chiếu do thiền sư Chính Giác (tông Tào Động) khai sáng, là thiền pháp trực chỉ, chủ yếu sử dụng tâm thái thư giản. rõ ràng, đem toàn bộ vọng niệm buông xuống, cho tâm được bình tĩnh, trầm lắng, sáng tỏ; trong khi Thoại Đầu của thiền sư Tông Cảo (tông Lâm Tế) đề xướng người học dùng Công án, Thoại đầu để phát khởi nghi tình. đem tất cả tạp niệm vọng tưởng dồn vào ngõ cụt, ân duyên chín muồi, khối nghi bùng nổ thì liền quét. Cho nên có người đã hình dung Mặc Chiếu kín kẽ, nhẹ nhàng như người mẹ hiền, còn Thoại đầu kỹ càng, khẩn bách như vị tướng quân nghiêm nghị. la hai thiền phong này về sau đều được truyền bá qua các nước đồng văn lân cận như Việt Nam, Triều Tiên, )uốc, Nhật Bản…

Thiền Thoại đầu là phuong pháp tu Thiền luu hành tìi đòi Tống trở về sau, chủ yếu là rèn luyện tâm linh con người. Thông qua phương thức khán Thoại đầu sẽ khiến cho nội tâm đạt được sự an tĩnh và chuyên nhất, tiến vào cảnh giói Thiền định và khai phát trí tuệ.

“Thoại” là  lòi nói, “đầu” là cội nguồn. Thoại đầu là truy cứu tận gốc rẻ vấn dề của sinh mệnh, trợ giúp nguôi tu hành đả phá logic thông thường, trực ngộ “mật mũi xưa nay” của sinh mệnh. Thoại đầu có thể đối trị tán loạn và hôn trầm, có thể làm cho tâm chúng ta thống nhất, nhập định và khai ngộ. Thoại dầu là thanh kiếm báu Kim cương vương, có thể phá tru ma chướng, chém đứt cội rẻ của phiền nào.